Retainer, po polsku aparat retencyjny, utrzymuje zęby w nowym ustawieniu po zdjęciu aparatu ortodontycznego. Bez niego zęby mają naturalną skłonność do powrotu na dawne miejsce. Retainer może być stały, czyli przyklejony od wewnętrznej strony zębów, albo ruchomy, w postaci przezroczystej nakładki zakładanej najczęściej na noc. O rodzaju retainera decyduje ortodonta, a nosi się go zwykle przez wiele lat.
W tym artykule wyjaśniamy, czym różni się retainer stały od ruchomego, jak długo trzeba go nosić, jak o niego dbać i co zrobić, gdy coś jest nie tak.
Po co nosi się retainer?
Aparat ortodontyczny przesuwa zęby w kości, ale włókna, które łączą zęby z kością i dziąsłem, przebudowują się wolniej. Przez wiele miesięcy po zdjęciu aparatu ciągną zęby w stronę dawnego ustawienia. Do tego zęby przesuwają się przez całe życie, na przykład pod wpływem nacisku języka, warg i zmian związanych z wiekiem. Najczęściej widać to na dolnych siekaczach, które z czasem się stłaczają.
Retainer chroni efekt leczenia przed tymi zmianami. Bez niego nawet dobrze wyleczony zgryz może się ponownie skrzywić. Piszemy o tym w artykule czy raz wyleczony zgryz może ponownie się skrzywić.
Retainer stały
Retainer stały to cienki drucik przyklejony od wewnętrznej strony zębów przednich, najczęściej od kła do kła. Zakłada się go w dolnym łuku, w górnym albo w obu. Ortodonta przykleja drucik materiałem kompozytowym, a zakładanie nie boli i nie wymaga znieczulenia.
Retainer ruchomy
Retainer ruchomy pacjent zakłada i zdejmuje sam. Najczęściej jest to przezroczysta nakładka, dopasowana do zębów jak cienka szyna. Rzadziej stosuje się płytkę z tworzywa z drucikiem na zębach przednich.
Na początku ortodonta może zalecić noszenie nakładki przez większą część doby. Potem zwykle wystarcza zakładanie jej na noc. Do jedzenia i picia napojów innych niż woda nakładkę się zdejmuje.
Retainer stały czy ruchomy – który wybrać?
Ortodonta dobiera retainer do wady, którą leczył, i do ryzyka, że zęby wrócą na dawne miejsce. Retainer stały zaleca częściej wtedy, gdy przed leczeniem zęby były mocno stłoczone lub obrócone albo między jedynkami była szpara. Retainer ruchomy sprawdza się u osób, które regularnie go zakładają i chcą łatwo dbać o higienę. Często stosuje się oba rodzaje naraz, na przykład retainer stały w dolnym łuku i nakładkę na noc w górnym.
Jak długo nosi się retainer?
Zwykle przez wiele lat, a coraz częściej ortodonci zalecają noszenie go bezterminowo. Zęby przesuwają się przez całe życie, dlatego im dłużej pacjent nosi retainer, tym lepiej zachowuje efekt leczenia. Retainer stały może pozostać w ustach przez lata, jeśli jest szczelnie przyklejony, a zęby wokół niego są zdrowe. Więcej o kończeniu leczenia aparatem piszemy w artykule kiedy można ściągnąć aparat ortodontyczny.
Jak dbać o retainer?
Retainer stały
Retainer ruchomy
Profesjonalne czyszczenie zębów wykonują w naszej klinice higienistki, które pokazują też, jak czyścić zęby przy retainerze. Więcej na stronie higienizacja.
Co zrobić, gdy retainer się odkleił albo pękł?
Jak najszybciej umów się do ortodonty. Gdy drucik odklei się od jednego zęba, ten ząb przestaje być utrzymywany i może się przesunąć. Pęknięta lub zgubiona nakładka też wymaga szybkiej wymiany. Jeśli nakładka nagle przestaje pasować albo uciska, to znak, że zęby zaczęły się przesuwać. W takiej sytuacji również warto skontaktować się z ortodontą, zanim zmiana się pogłębi.
Najczęstsze pytania
Czy retainer jest widoczny?
Retainer stały jest przyklejony od wewnętrznej strony zębów, więc w uśmiechu go nie widać. Przezroczysta nakładka jest prawie niewidoczna, a większość osób i tak nosi ją głównie w nocy.
Czy z retainerem stałym można normalnie jeść?
Tak. Warto jednak unikać odgryzania bardzo twardych rzeczy przednimi zębami, bo duży nacisk może odkleić drucik.
Czy retainer wpływa na mowę?
Retainer stały zwykle nie. Przy nakładce lub płytce przez pierwsze dni mowa może być trochę niewyraźna, ale język szybko się przyzwyczaja.
Co się stanie, jeśli przestanę nosić retainer?
Zęby mogą stopniowo wracać na dawne miejsce. Najszybciej zmiany widać w pierwszych miesiącach po zdjęciu aparatu, ale mogą pojawić się także po latach.
Ortodonta na Saskiej Kępie i na Grochowie
W naszej klinice leczymy wady zgryzu u dzieci, młodzieży i dorosłych. Wykonujemy aparaty stałe, ruchome, nakładkowe i funkcjonalne, a po zakończeniu leczenia pacjent otrzymuje aparat retencyjny, który utrzymuje nowe ustawienie zębów. Więcej o leczeniu piszemy na stronie ortodoncja – Saska Kępa i Grochów.
Przyjmujemy w dwóch klinikach na Pradze-Południe od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00 i w soboty w godzinach 9:00–14:00.
Saska Kępa
ul. Zwycięzców 28 lok. 30, Galeria Handlowa Saska Kępa, 03-938 Warszawa
tel. (22) 672-81-49
Grochów
ul. Garwolińska 16, 04-348 Warszawa
tel. (22) 673-08-84
Klinika prawdziwie rodzinna, którą tworzą lekarze dentyści: Jakub, Antoni i Szymon Sobańscy. Trzech lekarzy, jedno nazwisko, wspólny cel – KOMPLETna opieka stomatologiczna.